Wetgeving

Basiswetgeving en -richtlijnen voor vroedvrouwen

1. Belgische wetgeving

• Wet houdende diverse bepalingen betreffende gezondheid (Gezondheidswet)

De Gezondheidswet werd goedgekeurd op 13 december 2006 en is gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad van 22 december 2006. Door de politieke crisis in ons land blijft de omzetting van deze wet in uitvoeringsbesluiten voorlopig uit en is de wet nog niet van kracht.

De goedkeuring van deze wet is een belangrijke stap in de ontwikkeling van ons beroep in België, aangezien "de vroedvrouw" hierdoor voor het eerst een eigen hoofdstuk binnen deze wet heeft.

Meer achtergrond bij deze wet én de wettekst vind je hier.

• Koninklijk besluit houdende wijziging van het koninklijk besluit van 1 februari 1991 betreffende de uitoefening van het beroep van vroedvrouw: K.B. 8 juni 2007

De tekst van dit KB vind je hier.

In verband met de permanente vorming van vroedvrouwen (zoals beschreven in artikel 10 van dit KB) verscheen in het Belgisch Staatsblad van 5 mei 2010 een ministeriële omzendbrief. Deze brief bevat informatie over de modaliteiten in verband met het aantal uren permanente vorming dat door vroedvrouwen moet gevolgd worden. Klik hier om deze omzendbrief te lezen.

Vanaf de datum van deze ministeriële omzendbrief moet het programma van elke opleiding, studiedag, congres, e.a. aan de hand van een registratieformulier door de organisator ter goedkeuring worden voorgelegd aan de Federale Raad voor de Vroedvrouwen. Indien een vroedvrouw een opleiding volgt waarvoor geen aanvraag werd ingediend bij de Federale Raad voor de Vroedvrouwen, moet de vroedvrouw zelf een aanvraag tot goedkeuring indienen. Voorbeelden van deze registratieformulieren zijn te vinden in de uitgave van het Belgisch Staatsblad van 5 mei 2010. Klik hier om deze editie van het Belgisch Staatsblad te downloaden. De ministeriële omzendbrief is te vinden op pagina 66 van dit pdf bestand. 

Het registratieformulier voor de aanvraag van permanente vorming vind je HIER.

De permanente opleidingen, die werden gevolgd in het kader van de uitoefening van het beroep van vroedvrouw in de periode vanaf 30 juli 2007 tot op de datum van de ministeriële omzendbrief, zullen op basis van aanwezigheidsattesten in aanmerking komen. Iedere vroedvrouw dient deze attesten te bewaren in het licht van een eventuele controle.

• Koninklijk besluit betreffende de uitoefening van het beroep van vroedvrouw: K.B. 1 februari 1991

Klik hier om de tekst van dit Koninklijk Besluit te downloaden.

2. Het beroepsprofiel van de Belgische vroedvrouw

In dit belangrijke document geschreven door de Federale Raad voor de Vroedvrouwen, komen naast de definitie en de internationale ethische code voor vroedvrouwen, ook de historische achtergronden aan bod die ons beroep kenmerken en beïnvloeden. Bovendien wordt een overzicht gegeven van de wettelijke bepalingen die het beroep en de opleiding van vroedvrouw reglementeren. Ook de visie op ons beroep, de functies en kwalificaties en de beroepscontext van de vroedvrouw zijn in dit document opgenomen. Klik hier om het beroepsprofiel van de Belgische vroedvrouw te lezen.

3. Europese richtlijnen

Eén van de Europese richtlijnen van belang voor vroedvrouwen, is deze inzake de erkenning van beroepskwalificaties (7 september 2005). Een belangrijk artikel hieruit is het artikel 42: klik hier.

Om de volledige richtlijn 2005/36/EG te downloaden, klik je hier.

4. Definitie van vroedvrouw, goedgekeurd door ICM in 2011

Om de juiste nuances in deze definitie te kunnen weergeven, wordt hier de integrale tekst gepubliceerd in het Engels, de taal waarin dit document door de International Confederation of Midwives (ICM) werd opgesteld en goedgekeurd in 2011.  

5. Internationale ethische code voor vroedvrouwen

Het ICM streeft naar een wereldwijde kwaliteitsverbetering van de verzorging van vrouw, kind en gezin, door de uitbouw, opleiding en aangepaste inzet van een deskundig vroedvrouwenkorps. Omdat de vroedvrouw een centrale rol speelt bij de bevordering van de gezondheid van de vrouw, heeft het ICM de volgende code opgesteld als richtsnoer voor de opleiding van de vroedvrouw, de praktijkvoering en de research. De tekst vind je hier.

Meer achtergrond over het opstellen van deze ethische code, de normen die werden gehanteerd, de bedoeling ervan en suggesties voor het gebruik van dit document, is te vinden in de oorspronkelijke Engelse tekst van de "Internationale ethische code voor vroedvrouwen". Klik daarvoor hier.

Uitgebreide informatie over de International Confederation of Midwives vind je op http://www.internationalmidwives.org/. 

Andere relevante wetgeving voor vroedvrouwen

1. KB betreffende de premies voor de titels en bijzondere beroepsbekwaamheden en onregelmatige prestaties

In het Belgisch Staatsblad verscheen op 7 juli 2010 het KB van 22 juni 2010 - Koninklijk besluit betreffende uitvoering van het attractiviteitsplan voor het verpleegkundig beroep wat betreft de premies voor de titels en bijzondere beroepsbekwaamheden en onregelmatige prestaties. Klik HIER om het KB te downloaden. Het koninklijk besluit vind je ook in het Belgisch Staatsblad, dat online te raadplegen is (onder het nummer 2010024224).

Dit KB geeft uitvoering aan het plan om het verpleegkundig beroep aantrekkelijker te maken en is een maatregel van Minister Onkelinx. Met dit KB worden onder andere de vergoedingen geregeld voor 'oncomfortabele' uren. Deze uurroostertoeslagen gelden enkel voor verpleegkundig en zorgkundig personeel "aan het bed van de patiënt". De diensten die hiermee bedoeld worden, zijn opgesomd in het KB van 25 april 2002 (Koninklijk besluit betreffende de vaststelling en de vereffening van het budget van financiële middelen van de ziekenhuizen). Klik hier om het relevante deel van dit KB te lezen.

Eén van de diensten waarvoor het KB van 22 juni 2010 geldt, is het verloskwartier. Tegelijk staan echter de zorgberoepen gespecificeerd, die voor deze uurroostertoeslagen in aanmerking komen. Dit zijn verpleegkundigen, zorgkundigen en personen die de functie van opvoeder uitoefenen in psychiatrische equipes. In deze opsomming in artikel 5 van het KB van 22 juni 2010 staan vroedvrouwen dus niet vermeld. Dit betekent dat die vroedvrouwen, die enkel de titel van vroedvrouw en niet de titel van verpleegkundige hebben, volgens het KB geen recht zouden hebben op deze extra premies voor 'oncomfortabele' uren.

Vanuit de BMA (Belgian Midwives Association) - de koepelorganisatie van alle Belgische vroedvrouwenverenigingen - is hierop gereageerd in een brief, gericht aan Minister Onkelinx. Lees de reactie van de BMA HIER.

Na een gesprek op het kabinet Volksgezondheid is per 1 januari 2011 deze attractiviteitspremie uitgebreid naar de vroedvrouwen binnen het ziekenhuis en tevens ook naar andere zorgverleners.

VLOV-leden die vragen hebben over deze regelgeving kunnen contact opnemen met het secretariaat van de VLOV vzw. Het secretariaat is elke werkdag telefonisch te bereiken op 03/218.89.67. Je kan ook een e-mail met je vragen sturen naar info@vlov.be. Rechtstreeks contact met ons opnemen kan hier. Vergeet zeker je contactgegevens (naam, e-mailadres en telefoonnummer) niet te vermelden.

2. Wet op de reclamevoering

Vroedvrouwen zijn aan strikte regels gebonden wat reclamevoering betreft, bepaald door de wet van 1 augustus 1985. De wettekst en een verduidelijking van enkele begrippen en bepalingen zoals het plaatsen van een kenteken op voertuigen, het bekendmaken van een wachtdienst en de omschrijving van het begrip "cliënteel" vind je hier. 

3. Wet op de patiëntenrechten

Op 26 september 2002 werd in het Belgisch Staatsblad de nieuwe patiëntenrechtenwet van 22 augustus 2002 gepubliceerd. Deze wet legt de rechten van de patiënt op een overzichtelijke manier vast. Vóór deze wet werden de rechten van de patiënt afgeleid uit verschillende, verspreide wetteksten die elkaar soms tegenspraken. Sinds de nieuwe wet zijn de rechten van de patiënt in één wettekst samengebracht en duidelijker omschreven, wat zowel voor patiënten als beroepsbeoefenaars de transparantie bevordert. 

De volledige wettekst zoals verschenen in het Belgisch Staatsblad onder het nummer 2002022737 kan je hier vinden.

Om de patiëntenrechtenwet nog meer bekend te maken bij patiënten én zorgverleners organiseerde de FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu in 2007 een informatiecampagne met de slogan "Wet 'Rechten van de patiënt' - een uitnodiging tot dialoog", waarbij het accent werd gelegd op de vertrouwensrelatie tussen de patiënt en de beroepsbeoefenaar en de verantwoordelijkheden die hieruit voortvloeien. Tijdens deze campagne werd een brochure samengesteld, die heel wat informatie bevat over de inhoud van de nieuwe wetgeving rond patiëntenrechten. Bovendien komen ook de ombudsdiensten "Rechten van de patiënt" aan bod. De brochure lezen en downloaden kan hier.

4. Aansprakelijkheid van vroedvrouwen

Voor uitgebreide informatie over de verschillende aspecten van beroepsaansprakelijkheid van vroedvrouwen wordt verwezen naar een document dat opgesteld werd door de juridische raadgever van de VLOV vzw, Meester Vande Moortel. Klik hier om het document in verband met aansprakelijkheid te lezen.

Indien u als vroedvrouw een juridische vraag heeft, zullen wij deze centraliseren en aan ons advocatenkantoor voorleggen. U mag dan binnen een korte periode een antwoord verwachten. Deze vragen mogen doorgestuurd worden naar info@vlov.be.  Indien deze relevant zijn voor de beroepsgroep, worden vraag/antwoord opgenomen in de FAQ op deze website.

Indien u zelf een overleg wenst met onze jurist, moet dit voorgelegd worden aan de raad van bestuur en wordt er via de VLOV vzw een afspraak gemaakt.  Het betreft hier geen persoonlijke vragen maar vragen die het beroep betreffen. Indien u, naar aanleiding van persoonlijke ervaringen een contact wenst, verwijzen wij graag naar onze verzekeringsverantwoordelijke mevr. Christine Demeyer. U kan haar contacteren via tel. 09/232.22.00 van 8.30 tot 12.30 uur - Fax. 09/230.56.23 - E-mail: ch.demeyer@aab-verzekeringen.be

5. Beroepsgeheim/geheimhoudingsplicht

Voor informatie over de interpretatie van de wetgeving met betrekking tot de geheimhoudingsplicht, wordt verwezen naar een document van Meester Vande Moortel. Hierin worden de relevante artikels uit het strafwetboek (artikel 458 en 458bis) besproken. Tevens komt aan bod voor wie het beroepsgeheim geldt  en wat de wetgever precies bedoelt met de term "geheim".

Op de website van het advocatenkantoor www.advamo.com wordt de geheimhoudingsplicht van vroedvrouwen uitvoerig besproken. Dit document wordt bovendien regelmatig geüpdatet bij relevante wijzigingen in de wetgeving. Je kan het document ook hier downloaden.